P I T T I G

In het Nederlands Dagblad werd een ingezonden brief van mijn hand gepubliceerd over God en Allah, naar aanleiding van bepaalde groepen uit de PKN die reageren op het stuk ‘A Common Word’ van vele moslimleiders. Eerder had ik al op mijn blog een bericht over ‘A Common Word’ gezet: Moslims en christenen samen – A Common Word. De ingezonden brief is in zekere zin een vervolg, herhaling en uitwerking van dat artikel.

Mijn brief riep veel reacties op, vooral hele negatieve. Er kwamen veel emoties los waarbij niet op mijn stuk, maar vooral op angsten en associaties bij mijn stuk werd ingegaan… Op de site van het Nederlands Dagblad is veel rond deze discussie te vinden.

Mijn ingezonden brief verscheen bewerkt en verkort in het Nederlands Dagblad van woensdag 2 september 2009 op pagina 7 onder de rubriek ‘Vrijplaats’ en kreeg als kop van de ND redactie ‘Geen verschil tussen naam van ’Allerhoogste’ in Koran en Bijbel’.  

Hieronder de volledige tekst van mijn ingezonden brief.

~~~~~~~~~~~~~~~~

Enkele gedachten bij de gelijkschakeling van God met Allah, bij de bespreking van het moslimgeschrift ‘Een gemeenschappelijk Woord’ en de critici uit de Protestantse Kerk

In het Nederlands Dagblad staat op 26 augustus het artikel ‘Prominente PKN’ers bezorgd over islamdialoog’ waarin grote kanttekeningen worden geplaatst bij het geschrift ‘Een gemeenschappelijk Woord’. In een stuk ‘De PKN en het gesprek met de Islam‘ hebben enkele PKN’ers al hun waardering, maar vooral hun twijfels en kritiek op een rij gezet. Een ongekende eensgezindheid waarin een ondertekenaar als Nico ter Linden gezellig bij Jan van der Graaf in het rijtje staat. Hoewel zij heel naïef zijn in hun hoop dat er geen discussie over hun stuk zal komen – in deze tijd van internet en beladen verhoudingen tussen jodendom, islam en christendom en met allemaal ondertekenaars! – dragen zij ook waardevolle zaken aan. Maar naast hun gematigde toon klinken er ook schelle klanken en dat vraagt om een tegengeluid. Zij willen met hun stuk iets bijdragen aan de bespreking van ‘Een gemeenschappelijk Woord’, maar er zijn volgens mij nog meer bijdragen aan die bespreking nodig!

Ik wil me daarbij concentreren op de vraag van de prominente PKN’ers die vinden dat het niet vanzelf spreekt dat God en Allah dezelfde zijn. Voor veel andere critici is dat al geen vraag meer, want zij noemen Allah gerust een ‘afgod’ en de Islam ‘duivels’.

 ‘Een gemeenschappelijk Woord’

‘A Common Word’ (een gemeenschappelijk Woord) is in 2007 geschreven door een unieke groep van zeer diverse moslimleiders. Het is  bedoeld als een verzoenende brief en aanzet tot gesprek naar aanleiding van de uitspraken van paus Benedictus XVI over Mohammed op 13 september 2006 aan de Universiteit van Regensburg. Die uitspraken leidden vanwege een eenzijdige uitleg tot veel heisa in een aantal moslimlanden. Deze uitgestoken hand van prominente moslimleiders werd door vele kerken en groepen gegrepen. Van de paus, de aartsbisschop van de Anglicaanse Kerk, de Wereldraad van Kerken, de World Alliance of Reformed Christians, Baptist World Alliance, prominente politici en theologen tot aan evangelikale christenen uit Amerika.  Op de website van ‘A Common Word’ zijn lange lijsten te vinden met de reacties uit de christelijke en zelfs enkele uit de Joodse wereld.

Ik vind het een zeer hoopvol initiatief van de moslims dat zij een dergelijk stuk hebben geschreven. Ik vind het uniek en een echt teken van verzoening dat zij daarin vele teksten uit de christelijke bijbel aanhalen. En ik waardeer het zeer van mijn Protestantse Kerk dat ze daar aandacht aan besteden, ook al is het een beetje aan de late kant.

De critici

Helaas zijn er mensen die deze uitgestoken hand willen weigeren of eerst opheldering over veel zaken willen, voordat ze een uitgestoken hand accepteren. Onder de critici bevinden zich aan de ene kant de ‘prominente PKN’ers’, die een gematigde toon hanteren, en aan de andere kant mensen met extreme standpunten zoals verwoord in vele reactie op internetsites als die van het Nederlands Dagblad. Ik vraag me bij die laatste reacties ten zeerste af of iedereen wel ‘Een gemeenschappelijk Woord’, alsmede de wereldwijde respons daarop, gelezen heeft? Ik vermoed dat zij iets beoordelen en veroordelen wat ze niet gelezen hebben.

De critici hebben ook wel gelijk! Ze hebben bijvoorbeeld gelijk wanneer ze zeggen dat sommige moslimlanden bitter weinig vrijheid geven aan christenen, bekeerlingen uit de Islam en andersgelovigen. Ze hebben ook gelijk dat een aantal moslimleiders het stuk ondertekend heeft, terwijl ze in landen wonen waar geen vrijheid is. Het stuk van de PKN’ers noemt dat subtiel, maar duidelijk “niet volledig geloofwaardig”.

Maar die ongeloofwaardigheid slaat evengoed terug op de opstellers en ondertekenaars van ‘De PKN en het gesprek met de Islam’. Maken zij zich dan ook druk om de positie van bekeerde joden in Israël en Palestijnse medechristenen ? Hebben zij zich ook zo druk gemaakt over Guantanomo Bay waar het christelijke Amerika van Bush moslims gruwelijk martelde en gevangen hield zonder bewijzen? Uitgesproken christenen als George W. Bush lieten Guantanamo niet alleen gebeuren, maar gaven zelfs de bevelen daartoe. De gruwelijkheden vonden juist plaats in de tijd dat ‘Een gemeenschappelijk Woord’ geschreven werd.

Daarnaast wordt de Islam in westerse landen wel degelijk gehaat (Wilders  c.s.), de moslims beperkt in hun geloof (verbod op hoofddoeken en boerkini’s) en wordt beledigd wat zij voor zeer heilig houden (cartoons over Mohammed). Dan komen wij in de ogen van moslims toch ook bijzonder ongeloofwaardig over?

En toch steken zij hun hand uit! Het is zeer jammer en schokkend dat de opstellers en ondertekenaars van ‘De PKN en het gesprek met de Islam’ zich van deze eigen ongeloofwaardigheid niet bewust waren of er in ieder geval geen aandacht aan besteed hebben.

Maar zelfs als wij ons alleen concentreren op de slechte behandeling van christenen in veel moslimlanden, wat is dan de beste aanpak? Ik ken het werk van een stichting als Open Doors goed en sta volkomen achter hun ondersteuning van vervolgde christenen in islamitische landen. Maar de vraag is of het zinvol is om het stuk van de moslimleiders links te laten liggen, het gesprek met ze te mijden of er zo kritisch mee om te gaan als de prominente PKN’ers doen. Gelukkig doen de prominente PKN’ers niet mee met vele mensen die die reageerden op het ND-artikel en een voorkeur leken te hebben voor strijd boven gesprek, vijanddenken boven vijanden liefhebben en kruistochten boven samenleven.

Allah en God dezelfde?

Toch stellen ook de prominente PKN’ers dat het spreken over een gemeenschappelijk grond vertroebelend werkt en dat het “voor hen niet vanzelf spreekt” dat het over dezelfde God gaat. Het klinkt alsof zij heel open het gesprek in willen gaan, maar zij gaan even goed van veel aannamen en vooronderstellingen uit als degenen die zij tussen de regels door bekritiseren! Ik hoop dat hieronder duidelijk te maken.

Ik vind het erg  jammer dat zoveel critici twijfels hebben of Allah en God dezelfde zijn of het zelfs ronduit verwerpen. Ik heb ook wel de boeken gelezen die uitleggen dat er grote verschillen zijn en dat zij onmogelijk dezelfde God kunnen zijn. En het is zeer begrijpelijk dat mensen de grote verschillen in ideeën over de Allerhoogste interpreteren alsof het om twee verschillende goden gaat.

Maar ik ken ook uitspraken van de grote zendingsman en joodse christen Martin Goldsmith, die zeer goed op de hoogte is van het leven en geloof van moslims en van bekeerde moslims en die in zijn boek ‘Islam and Christian Witness’ (1987) duidelijk aangeeft dat Allah en God dezelfde zijn.

Of neem een voorbeeld uit de zendingswetenschap. Don Richardson vertelt in zijn belangwekkende boek ‘Eternity in Their Hearts’ (Regal, 1984) onder andere over de Inca’s die Inti als zonnegod aanbaden. Maar toen de koning Pachacuti bedacht dat de zonnegod door wolken en de nacht belemmerd kon worden, kwam hij tot het besef dat er een Hogere God moest zijn. Zo kwam hij tot geloof in Viracocha, de allerhoogste, schepper-God. Mijn vraag aan mensen die Allah en God niet als dezelfde God willen zien: Wat zou u tegen koning Pachacuti zeggen? Dat zijn Schepper-God, de Allerhoogste niet de Schepper God, de Allerhoogste is? Maar hoe kunnen er twee Scheppers en twee Allerhoogsten zijn? Volkomen onmogelijk!

Hoe spreekt de bijbel hierover?

Een doordenking van bijbelse gegevens levert ook interessante en waardevolle gezichtspunten op. Wat moeten de critici bijvoorbeeld met de priester van de Allerhoogste God, Melchizedek, uit Genesis 14? Hoe kwam hij aan zijn kennis over God en waarom zou het dezelfde God als die van Abraham zijn?

Wat doen de critici met Daniël 3:26-28 waar de heidense koning Nebukadnezar tegen de vrienden van Daniël zegt dat zij de Allerhoogste God dienen. Je kunt moeilijk zeggen dat hij op dat moment weet wie de Allerhoogste God van Daniël c.s. is. Heeft Nebukadnezar het dan over dezelfde of een andere G/god?  

En wanneer Paulus op de Areopagus (Handelingen 17) als uitgangspunt voor zijn verkondiging de “onbekende god” neemt, start ook hij vanuit de cultuur en de woorden van de “heidenen”. Hij zegt dat die onbekende god de enige ware God is, maar niet dat die heidense god helemaal niks met God te maken heeft. Paulus haalt daar zelfs de gedachten van een heidense dichter over hun G/god aan om uit te leggen wie en wat de God is die hij verkondigt!

Ons woord ‘God’

De redeneringen van mensen die de woorden God en Allah strikt gescheiden willen houden, wordt helemaal onzinnig als je een keer na gaat denken waar ons woord ‘God’ vandaan komt. Zoals de internet encyclopedie Wikipedia stelt: “In etymologisch opzicht is het woord God naar alle waarschijnlijkheid terug te voeren op het Indo-Europese ghu-tó (= het aangeroepene). Ook wordt het wel in verband gebracht met een werkwoord dat gieten of offeren betekende. Er is mogelijk ook een parallel met het Oud-Perzische woord ‘Khoda’ (‘God’); van belang is ook de achtergrond in het Sanskriet: het woord ‘hu’ betekent (onder meer) ‘aanroepen’.”

Als God en Allah verschillen dan verschilt ‘God’ ook met de bijbelse Adonai! En hoe konden de schrijvers van het nieuwe testament ooit de aanduiding Theos voor God gebruiken? Dat stamde toch uit de heidense wereld? Je zou je dan ook af kunnen vragen of Nederlandse christenen het wel over de echte God hebben als zij het woord ‘God’ gebruiken! Dan is Allah – uit hetzelfde taalveld als Elohiem of El Elyon – misschien veel beter! Dan kunnen de critici beter alle christenen oproepen om het woord ‘Allah’ voor YHWH te gebruiken, dan het heidense woord ‘God’ !

A = A, wat je ook van A vindt

Dr. Antonie Vos heeft over deze discussie een zeer degelijke bijdrage geschreven in het juweeltje “De Godsleer en de huidige Westeuropese cultuur” (Kok, 1987). In zijn bijdrage aan die bundel gaat Vos diepgaand in op de vraag: “Is Allah identiek met de Vader van Jezus Christus?” Hij stelt duidelijk: “Als er twee verschillende beschrijvingen van a gegeven worden, verschilt a nog niet van a. De ene christen of theoloog verschilt van de ander in zijn visie op God, maar daarmee vereren zij nog niet twee goden…”

Als je volhoudt dat moslims vanwege hun andere ideeën het onmogelijk over dezelfde God kunnen hebben, of daar vraagtekens bij zet, dan kun je net zo goed zeggen dat Gereformeerde gemeenten ook een heel andere God hebben dan evangelischen, Jehovah’s getuigen, Vrijgemaakten of een gemiddelde PKN’er! Hun beelden van God verschillen even sterk van elkaar als God van Allah verschilt. En zij baseren zich ook nog eens allemaal op de bijbelse God…! Maar zijn dat allemaal andere goden of spreken zij toch op verschillende manieren over dezelfde God?

Ik kan niet anders dan vaststellen dat het wel begrijpelijk, maar ook onzinnig is om je af te vragen of Allah, de Allerhoogste, wel gelijk is aan ‘God’, de Allerhoogste. En de logica van hen die hier heel stellig in zijn, ontgaat me volkomen. Het is in het zendingswerk en bijbelvertaalwerk een volslagen onbruikbare gedachte en het bevordert geen enkel doel dan het halen van eigen gelijk en het stimuleren van vijanddenken. Het is dan veel beter om uit te gaan van een gemeenschappelijk geloof in één Allerhoogste, de Eeuwige, de Schepper.

De PKN op een heilzame weg

Het gaat er dus om wat je over de Allerhoogste zegt en daar zijn de meningen over verdeeld. Laten we dan een gesprek aangaan over Adonai/God/Allah/Viracocha – de Eeuwige, Schepper en Allerhoogste. Laten we spreken over wat de Allerhoogste voor ons betekent en waarom wij er anders over denken, hoe wij samen op kunnen trekken vanuit naastenliefde en respect, precies wat ‘Een gemeenschappelijk Woord’ voorstelt!

En als dan na lange tijd de lucht wat begint te klaren van duizend jaar vijandschap, als er geluisterd wordt in plaats van geponeerd,  gesproken in plaats van gestreden, dan kunnen we een basis van vertrouwen opbouwen waarin andere enorme problemen aangekaart worden, zoals de behandeling van christenen door moslims, de plaats van Israël en de verachting van de islam door veel westerlingen.

Aan mijn Protestantse Kerk in Nederland zou ik dus willen vragen dat ze zich niet alleen laten leiden door de  critici, maar zich zullen concentreren op de eerste stap die ‘Een gemeenschappelijke Woord’ zet. Want het is een bijzondere, eerste stap. Als  een baby haar eerste stapje zet, ga je ook niet praten over conditietraining, joggen en hardloopwedstrijden. Laten we gewoon blij zijn met deze eerste stap en zo reageren!

Met de opstellers van ‘De PKN en het gesprek met de Islam’ kunnen we dan “zoeken naar een waardige en heilzame manier om samen de wereld te bewonen”. Maar daar zou ik dan nog aan toevoegen: “…en ons samen open te stellen voor de Schepper, de Allerhoogste, de Eeuwige!”

~~~~~~~~~~~~

Meer lezen?

• Een kritische brief van Koert van Bekkum, adjunct hoofdredacteur van het ND over het stuk van de PKN prominenten.
• Dubbele agenda in gesprek met moslims van missionair predikant Marten de Vries die veel met moslims werkt.
• Christenen zijn geen broeders van de islam van de oude kopman van de Gereformeerde Bond in de Hervormde Kerk, dr. van de Graaff.
• Een reactie van ds. A.H. van Veluw op verschil en overeenkomst tussen God en Allah: God en Allah, naam en titel
• Het weerwoord van de Vrijgemaakte ds. Bas Luiten op mijn ND-stuk.
• Het boeiende engelstalige Wikipedia artikel over Names of God, waaronder verschillende namen voor de ‘christelijke God’ in allerlei talen en culturen, bijvoorbeeld ‘Shangdi’ in de standaard Mandarijnse (Chinese) bijbel.

Op Goedgelovig, één van mijn favoriete websites, las ik tot mijn schok en verbazing het bericht ‘gristenen oefenen in mortuaria’. Een super-gelovig groepje christenen genaamd Extreme Prophetic (xp) heeft het idee opgevat om voor doden in mortuaria te gaan bidden, zodat ze weer tot leven zullen komen. Ze willen daarmee “gehoorzaam zijn aan de bijbel”. Daarmee wijzen ze op bepaalde teksten en lezen die op hun ‘bijzondere’ manier.

Volgens mij doen de mensen van Extreme Prophetic in hun onbezonnen enthousiasme meer kwaad dan goed. Zulke extravagante en onpastorale acties hebben grote gevolgen voor de nabestaanden. Eerder heb ik de gevolgen van zulke ‘wonderlijke uitspraken’ al gemerkt. In fanatieke charismatische organisaties, zoals onze Nederlandse TRIN, worden uitspraken gedaan als “iedereen die bij Jezus komt, zal genezen”, verwachtingen gewekt van grote wonderen en beloften gedaan van voorspoed en gezondheid.

Hoewel ik hun enthousiasme voor God niet wil temperen en zie dat ze ook veel goede dingen proberen te doen, wil ik ze toch wel wijzen op de gevolgen van zulke uitspraken. Die gevolgen ben ik tegengekomen in het pastoraat en in het onderzoek ‘Ooit evangelisch‘. Mensen die grote problemen kregen toen ze niet genazen – mensen die verstoten werden, omdat ze “niet genoeg geloof hadden, want anders was je wel genezen”. Ja, echt!

Zo kwam ik nog een diep tragisch verhaal tegen. Een meisje met aids geloofde dat ze door God genezen was, stopte met de medicijnen en verkondigde overal haar genezing, maar stierf toch: 

“Door mijn geloof in Jezus ben ik van de ziekte genezen en heb ik geen [aids] remmers meer nodig.” (bron: de Surinaamse krant De Ware Tijd van 20 april 2009 — je moet je aanmelden om dit bericht in het archief te kunnen lezen. De tekst staat ook in deze reactie bij een artikel op de website Goedgelovig.)

Haar ‘geloof’ werd haar fataal.

Met zulke verhalen in mijn achterhoofd wilde ik dus wel meewerken aan een artikel in de krant Trouw over TRIN: “Een nieuwe ster aan het firmament“. Ik heb niets tegen Mattheus van der Steen, de pr-man Jop van der Bijl of wie dan ook bij TRIN. Ik zie ze als medemensen en medegangers op de weg van geloof. Ik heb ook niet alle antwoorden en weet het ook niet allemaal, maar ik ben wel bang voor de gevolgen van bepaalde extreme uitspraken en kom graag op voor de kwetsbare mensen die zitten met twijfel, ziekte en problemen.

Een tekst als Markus 16:17-18 wordt vaak door de super-gelovigen aangehaald.

…Degenen die tot geloof zijn gekomen, zullen herkenbaar zijn aan de volgende tekenen: in mijn naam zullen ze demonen uitdrijven, ze zullen spreken in onbekende talen, met hun handen zullen ze slangen oppakken en als ze een dodelijk gif drinken zal dat hun niet deren, en ze zullen zieken weer gezond maken door hun de handen op te leggen.’ (NBV) Zie voor kanttekeningen bij deze verzen het blokje onderaan dit bericht.

Op de Goedgelovig website deed ik als reactie op het artikel over de mortuaria-gristenen – en de hele discussie die het uitlokte — het volgende ‘pittige’ voorstel (ik ben zo vrij geweest mijn eigen spelfouten te corrigeren…):

Dit topic maakt nogal wat los. Sommigen herkennen in het enthousiasme van de Extreme Prophectics hun wens dat we allen meer open zullen staan voor God en zijn machtige daden zullen gaan ervaren.

Anderen hebben hier grote vragen bij.

Ik wil het volgende voorstellen:

Iedereen die in de komende opwekking van TRIN gelooft, in wonderen en genezingen en opstandingen uit de dood, – ga er mee aan de slag, zorg dat je zelf helemaal overtuigd bent, geef er alles voor, zorg dat je 100% heilig leeft, ga bidden, genees zieken, doe doden opstaan. Jullie visie op God is zodanig dat niets deze wonderen kan tegenhouden.

En als Ruitje, Rob, John, Job 28:28, Aafke en ik (en sorry dat ik niet iedereen noem) [de mensen die kritische opmerkingen bij de wonderlijke aanpak van Extreme Prophetic en anderen plaatsten, PITTIG] vervolgens zien dat al die wonderen plaastvinden zullen we waarschijnlijk tot inkeer komen.

Als het [de wonderen, genezingen en opwekkingen] niet gebeurt, dan ligt het aan jullie. Dan weten we meteen dat jullie niet genoeg geloof hadden, niet heilig leefden of Gods Woord niet serieus namen, ok?

Misschien dat sommigen dan zelfs denken dat jullie inderdaad ongelijk hadden?

(oh, wacht even, dit wordt al 100 jaar door extreme Pinksterbroeders verkondigd en het gebeurt nog steeds niet, maar misschien zijn ByHisSpirit, TRIN en vele anderen wel echt iets heel nieuws en stijgen zij uit boven alles wat er in de geschiedenis van kerk en wereld is gebeurd?)

Daarna heb ik hier nog een pittig voorstel aan toegevoegd, geïnspireerd door een foldertje van fanatieke moslims (zie hier) en de woorden uit Markus 16:

Als alle extreme prophetics nou op een plein gaan staan, nieuwscamera’s er bij en dan allemaal iets heel giftigs gaan drinken. Als het gif hen dan niets doet, zijn we ook snel overtuigd van hun interpretatie van de bijbel. Ze doen er dan geen anderen kwaad mee (zoals de nabestaanden van overleden in de mortuaria).

En er zijn verhalen dat het gif-drinken-zonder-gevolgen gebeurde! Bisschop Eusebius van Caesarea, tevens geleerde en historicus uit de 4e eeuw, vertelt in zijn ‘Kerkgeschiedenis’ (3:39) over Justus Barabbas, die gif dronk en geen gevolgen ervan ondervond, vanwege ‘de genade van de Heer’. Dat ‘genade van de Heer’ klinkt wel wat anders dan Extreme Prophetic’s ‘staan op de beloften van de bijbel’, maar goed. 

Ik ben heel benieuwd hoeveel ‘gezalfde sprekers, genezers en evangelisten’ dit zouden doen: ‘gif drinken als vorm van evangelisatie’. Ik heb zo’n flauw vermoeden dat ze het makkelijker vinden om genezing en zelfs opwekking uit de dood aan anderen te beloven dan het zelf toe te passen. Ik heb het idee dat ze er makkelijker mee om gaan wanneer het de levens van anderen betreft, dan wanneer hun eigen leven op het spel zou staan.

Misschien ben ik nu te scherp? Als je dat vindt, hoor ik het graag. Maar ik vind de manier waarop sommige — let wel: sommige — charismatische en evangelische evangelisten en gebedsgenezers bezig zijn nog veel scherper naar alle zieken en nabestaanden toe.

Dus mijn oproep aan alle extreem charismatische ‘healers’, ‘evangelisten’ en ‘sprekers’: als je al sommige zinnen uit Markus 16 “toepast”, is gif drinken dan niet hét evangelisatiemiddel voor jou? Er zijn twee mogelijkheden: of je overtuigt velen van je boodschap, of je gaat rechtstreeks naar de hemel — klinkt dat niet als een win-win situatie? Ik zou zeggen: probeer het gewoon eens… of in jullie taal: ‘neem die stap in geloof’.

 ————————————

Kanttekeningen bij Markus 16:9-20

Degene die deze teksten gebruiken om op te roepen tot genezing en wonderen gaan er aan voorbij dat deze tekst in de oudste en meest betrouwbare handschriften van het Markus evangelie niet te vinden is. Het evangelie eindigt daar met vers 8:

Ze gingen naar buiten en vluchtten bij het graf vandaan, want ze waren bevangen door angst en schrik. Ze waren zo erg geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden.

Op dit blog is interessante (engelstalige) informatie over het toegevoegde einde te vinden. Een verwijzing naar de verzen 9-20 komen we voor het eerst tegen in bronnen uit ongeveer 150 n.Chr. — wat niet wil zeggen dat ze niet ouder kunnen zijn, maar dat weten we gewoon niet.

De verzen 9-20 zijn volgens de standaardvisie een poging van christenen uit latere tijden om het einde wat op te pimpen. Het kan zijn dat het evangelie ophield met vers 8 of dat het oorspronkelijke einde verloren is gegaan.

Ik heb trouwens ooit een indrukwekkende preek van ds. Langhout (toen nog Hervormd predikant in de Andreaskerk van Putten) gehoord, waarin hij vertelde dat vers 8 juist een heel mooi slot voor het evangelie is. Zal nog eens kijken of ik die preek ergens terug kan vinden.

Jaren en jaren geleden heb ik van mijn vader een foldertje te zien gekregen. We woonden toen nog in Zuid Afrika en het foldertje kwam uit de plaats Durban. Het was van de Islamic Propagation Centre International waar Ahmed Deedat (inmiddels overleden, maar in die kringen wereldberoemd) vol enthousiasme bezig was met het uitdragen van zijn Islam-versie en het aanvallen van christelijke leerstellingen en overtuigingen.

Het foldertje zette mij erg aan het denken. Het getuigt wel van humor, maar vooral van scherpte.

Het foldertje is ook ideaal te gebruiken voor extreme charismatische evangelischen en evangelisten die genezingscampagnes houden en de grootste genezingen beloven.

Enkele pittige uitspraken van Theo Maassen – uit zijn shows Bepaalde dingen, Funktioneel Naakt, Neuk het Systeem en Tegen Beter Weten In:

1. Het enige wat wij nog echt tekort komen, dat is schaarste.
2. ‘Out of bed’ gel. Da’s gel dat moet je in je haar smeren als je net uit bed komt en dan zit je haar alsof je net uit bed komt…
3. Tweederde van de wereld lijdt honger, maar wij hebben Pedigree Fresh Bastard. Dat zijn brokjes voor honden die uit hun bek stinken. Het zal je maar overkomen: je hebt een leuke vrouw, een mooi huis, je kinderen doen het goed op school, maar je hond stinkt uit z’n bek!
4. Gewoon aardappelen, vlees en groenten. He, niks geen spaghetti of macaroni, of weet ik veel wat ze allemaal uit Marokko meeslepen.
5. En dat je in een lange rij staat en al twee koekjes uit een pak eet. En dat je bij de kassa komt en dat ze dan zeggen: ‘ja, da’s niet de bedoeling, hé meneer.’ Is niet de bedoeling. Wat nou ‘niet de bedoeling’? Wat nou ‘niet de bedoeling’? Als mensen hier alleen maar de boodschappen zouden doen die van tevoren de bedoeling waren, dan was deze hele winkel er niet geweest, ja!
6. Waar zouden wij nu zijn, als miljoenen jaren geleden, toen het allereerste beestje voorzichtig aan land kroop, dat die andere beestjes hadden geroepen: ‘Hee, da’s niet de bedoeling, hé.’
7. Een tijdje geleden was ik een beetje grieperig, toen had ik bij de drogist ‘ibuprofen’ gehaald. En daar staat op de verpakking, en dat is echt waar, daar staat: ‘Ibuprofen: Is niet geschikt voor mensen die overgevoelig zijn voor ibuprofen.’ “Euh, dokter, ik ben allergisch voor tomaten, maar kan ik dan wel gewoon tomaten eten of euh…”
8. Wij gaan er altijd maar zo heel arrogant, zo gemakshalve van uit dat wij dan het meest intelligente diersoort zijn op deze planeet.
9. Mos schijnt het meest succesvolle levende organisme te zijn. Mos! Heb ook altijd wel respect gehad voor mos. Ook omdat ze ondanks alle succes toch eigenlijk altijd heel gewoon mos zijn gebleven. Wij mensen moeten zo nodig evolueren.
10. Fontanellen – dat wil zeggen, dat schedelpannetje van zo’n ongeboren baby is nog niet helemaal dichtgegroeid… Een pasgeboren baby is letterlijk openminded. Alle informatie en alle prikkels komen ongeselecteerd en ongefilterd binnen. Een baby snapt ook nog helemaal niet dat die moeder en hij, dat het twee verschillende wezens zijn. Die ziet alleen nog maar het geheel. De baby ervaart de werkelijkheid zoals die echt is, maar waarin je nooit kan functioneren. En als je dan ouder wordt, nou dan groeit het langzaam dicht en dan zie je steeds minder het geheel. Dan ga je onderverdelen in partjes, je gaat oordelen. Goed, slecht, mooi, lelijk, wij, zij. Ik hoorde pas iemand zeggen: “Ik oordeel niet over mensen, maar dan moeten ze wel normaal doen.” Nah, dan weet je zeker dat het goed is dichtgegroeid!
11. In de evolutietheorie gaan ze er eigenlijk van uit dat de meest intelligente diersoort overleeft en zich voorplant. Nou, moet je voor de gein eens op zondag – op koopzondag – komen kijken in het centrum van Eindhoven. Dan zie je ineens het verschil tussen de evolutietheorie en de evolutiepraktijk!
12. Ik kan helemaal niet tegen veel mensen dicht op elkaar. Laatst een documentaire gezien over een concentratiekamp, dat zou ook niks voor mij zijn.
13. Wat is het verschil tussen een illegale Turk en een fles zonnebrandolie? Een illegale Turk is iemand van Turkse komaf, zonder geldige verblijfsvergunning en een fles zonnebrandolie – dat is zo’n fles met olie die de huid beschermt tegen de schadelijke gevolgen van de zon.
14. Ik heb nou 36 jaar poep ervaring en ik weet gewoon, afvegen na het poepen da’s onzin. Of je hebt een soort poep waarbij niks af te vegen valt. Koester die dagen! Of d’r zit wel iets aan je wc-papier én we weten allemaal: dat krijg je met wc-papier niet schoon! Da’s geen afvegen, da’s uitsmeren.
15. Ik vind ook – of je bruin bent of zwart of geel, van binnen zijn we allemaal blank.
16. Dat is toch idioot dat mensen gediscrimineerd worden alleen vanwege hun huidskleur en omdat ze misbruik maken van onze sociale voorzieningen?
17. De eerste mens komt uit Afrika. Dus van oorsprong zijn we allemaal Afrikanen. Alleen is er op een gegeven moment een groepje geweest en die heeft gezegd: “We gaan even verderop kijken. Even checken. Kijken of daar iets te doen is. Gaan jullie mee?” En die andere groep die heeft gezegd: “Nee, geen zin, we blijven hier.” Nou dat maakt me niet uit, dat moet iedereen zelf weten, maar ga dan achteraf ook niet zeiken: “We hebben zo’n honger.”
18. Mag ik jou iets vragen? Mag ik ‘jij’ zeggen? Jij!
19. Mijn opa en oma die hebben 5 jaar lang, in een piepklein keldertje, een joods gezin verborgen gehouden. 5 jaar. Tussen 1978 en 83.
20. Als je zegt “Alle Chinezen lijken op elkaar” dan is er altijd wel iemand in de buurt die zegt: “Ja, maar dat zeggen Chinezen dus ook over ons, hé.” En dan denk ik altijd van ja, zou dat nou echt zo zijn? Zouden Chinezen dat nou ook echt over ons zeggen? Ik geloof dat niet. En als dat wel zo is, is dat ook niet gewoon om iets terug te zeggen, van eh: “Jullie lijken op elkaar.” “Ach, jullie lijken zelf op elkaar!” Dat is zo kinderachtig. Diep van binnen weten Chinezen toch donders goed dat ze ontzettend veel op elkaar lijken. Zo zijn ze toch ook aan die spleetogen gekomen? Die lopen over straat, en dan is het: “Is dat nou Cheng of Chong?”
21. Over Jezus: het is toch te gek dat wij een profeet hebben die je belachelijk kan maken. Alleen al daarom vind ik hem superieur.
22. Als fundamentalisten toch eens wisten wat ze misten.
23. Ik vind dat sneu van die mensen die geloven zonder een grijntje twijfel. Bij de christenen heb je ze ook. Van die mensen die bidden en die leven vroom, gaan naar de kerk, zodat ze in de hemel komen. Hé. Weten ook al precies hoe het daar d’r uitziet. Ik denk, hou nou toch op man, wat weet je er van? 
24. Ik denk, dat als d’r een God is, dan denk ik dat het gewoon ónze God is. Allah, die bestaat ook, maar dat is ook gewoon onze God, maar dan doet ie een typetje.
25. Ik heb ook al doodsbedreigingen gehad, man. Via mijn website. Echt hele teksten, jongen, dat ze me gingen afmaken. Er stonden zoveel spelfouten in dat ik dacht, jongen, maak nou maar eerst eens je middelbare school af.
26. Wetenschappers hebben ontdekt dat wij maar 15% van onze hersencapaciteit benutten. Dan denk ik ja, als dat zo is, dan benutten die wetenschappers ook maar 15% en wie zegt mij dan dat zo’n onderzoek klopt?
27. Want je weet Henk, jij bent niet zomaar een vriend, jij bent mijn allerbeste vriend. Dat mag je rustig weten. Daar schaam ik m’n eigen niks voor. Als ik je nodig had, dan was je er. Als ik je niet nodig had, dan was je er ook, maar goed. Doet er niet toe, Henk.
28. Eigenlijk zouden ze jou hier ter plekke kapot moeten schieten. Ik weet dat ik nou misschien aggressief overkom, Henk, maar je moet goed begrijpen dat het niet persoonlijk bedoeld is.
29. Ik had pas een reünie van de lagere school. Toen was ik met een meisje aan het praten bij wie ik in de klas had gezeten en die was een ontzettende fan van Whitney Houston. Haar eerste dochtertje had ze ook zo genoemd. Het hele dorp sprak er schande over. Is natuurlijk ook een beetje ongelukkig gekozen naam, want ja, wat krijg je dan: ”Hoe heette gij.” “Wit nie.”
30. Filosofen – dat zijn mensen die de hele dag nadenken over de zin van het leven. Nou, ik weet niet wat de zin van het leven is, maar het is zeker niet de bedoeling daar de hele dag over na te denken. Dus als filosoof zit je altijd fout. Dat is dan mijn filosofie.
31. Het zou me wel leuk lijken om één dag filosoof te zijn. Gewoon één dag. En dan hopen dat je vriendin aan je vraagt: “Waar zit je aan te denken?” En dat je dan gewoon kunt zeggen: “Ja, ik zat te denken dat volgens mij niet de moraliteit de vooruitgang van de samenleving bepaalt, maar juist haar immoraliteit en haar verdorvenheid. De vitaliteit of de verandering van de samenleving is nooit beheerst geweest door het goede of het deugdzame in de ideeële en de platonische zin van de moraal of in de objectieve zin van de wetenschap en techniek. De sturende impuls is de losbandigheid; of het nu die van de beelden, de ideeën of de tekens is, dat maakt niet uit. De rationele systemen van de moraal beheersen alleen de lineaire evolutie, hun zichtbare geschiedenis. Maar de fundamentele energie, die zelf deze dingen aandrijft, die komt volgens mij heel ergens anders vandaan.” Kijken of ze dan nog zo’n grote bakkes heeft!
32. Tegenwoordig is het al zo, dat als je beweert dat alle Joden systematisch uitgeroeid moeten worden, dan ben je onderhand al een anti-semiet.
33. Nou, ik persoonlijk vind, als je toch echt wilt dat anti-semitisme ophoudt te bestaan, dan kun je toch ook gewoon stoppen met dat semitisme? Keppeltje af, borrelnootjes erin, lekker tv kijken, klaar!
34. Dat oude testament, man, hoe oud is dat wel niet? Het is allemaal vertaald, maar wat weten we ervan? “God keek naar de aarde en Hij zag dat het goed was.” Misschien staat er wel: “God keek naar de aarde en dacht: ‘t is wel goed zo’. Het zou een hoop verklaren!
35. Wat is liefde? Kunt u mijn eigenbelang zo inpakken dat het een cadeautje lijkt?
36. Als ik ergens benieuwd naar ben wat betreft de toekomst, dan is het wel hoe ze in de toekomst terug zullen kijken naar deze tijd. Ik heb geen idee waar wij ons nu eigenlijk bevinden.  Zijn we de weg kwijt of is er eigenlijk helemaal geen weg? Is dat juist de moeilijkheid, dat je steeds op een punt zit waar nog nooit iemand is geweest. Achteraf, ja, “achteraf is het mooi wonen,” zeggen we in Eindhoven.
37. Een paar jaar geleden hield ik woedende tirades over de mobiele telefoon. Weet je, en nou ben ik blij dat ik dadelijk op de terugweg mijn meisje kan bellen hoe het is gegaan. Wat moet ik vanavond gaan afzeiken als de kans groot is dat ik het over twee jaar omarm?
38. Mensen hebben natuurlijk nooit geweten waar ze zich bevonden. Tijdens de 80-jarige oorlog zei echt niemand na 40 jaar: “Hé-hé, we zitten op de helft, phieou.”
39. Dat is het mooie van rampen. Dat opeens kraakhelder wordt wat belangrijk is en wat niet belangrijk. Volgens mij is er nog nooit iemand geweest die midden in een bomaanslag zat, ergens in een winkelcentrum, met rook, brokstukken, ledematen, die zich een weg naar buiten probeerde te banen en iemand zag liggen en dacht: “Oh, die schoenen, hé, die kunnen echt niet!”
40. Waar die hele jihad over gaat, is dat zij willen dat wij allemaal moslim worden. Weet je, en ik zit steeds vaker te denken, waarom eigenlijk niet? Laten we gewoon allemaal moslim worden, dan weten zij ook niet meer wat ze moeten doen! En dan zijn we echt met veel!
41. De vrijheid van meningsuiting. Ik wordt helemaal schijtziek van die hele vrijheid van meningsmening. Hele televisieprogramma’s worden er mee volgepland. Iemand heeft dan een mening en oohh, iemand anders heeft nog een andere mening. Het enige wat die vrijheid van meningsuiting doet, is dat elke mening totaal betekenisloos wordt. Afschaffen, en wie dan nog z’n bek open durft te trekken, daar wil ik wel naar luisteren. Dan wordt het interessant. Ik denk dat als Jezus nu terug zou keren op aarde en hij zou een gloedvol betoog houden voor een mensenmenigte, ik denk dat het helemaal geen impact zou hebben. De enige reactie die hij zou krijgen was: “Ja, dat is jouw mening.”
42. Als vrouwen er nou echt zo’n moeite mee hebben dat ze onderdrukt worden door mannen, dan moeten ze onderhand maar een keertje aangeven door wie ze dan onderdrukt willen worden.
43. Vrouwen hebben maar één fornuis en da’s een gasfornuis!
44. Berry van Aerle: hij was ook een beetje naiëf. Hij dacht altijd dat die man die bij blessures het veld in kwam rennen met zo’n zak water en een spons, dat dat dan de sponsor was.
45. Toen Berry van Aerle 10 jaar lid was van PSV heeft hij dan een quartz horloge gekregen met inscriptie. Hadden ze er “Seiko” in gegraveerd. Hadden ze gezegd dat het Berry in het Japans was… Zielig hé.
46. Waarom is er geen milieuspotje met Berry in de hoofdrol? Dat je hem ziet lopen in zo’n voetbalstadium, die groene grasmat. Dat ie dan de kamera inkijkt en zegt: “Ja, kijk eeh. Vroeger als ik dan gepasseerd werd, door een tegenstander bijvoorbeeld, dan maakte ik een sliding. Terwijl ik wist dat het gras daar kapot van ging.”
47. Het enige goeie wat er uit Amsterdam komt, is de trein naar Eindhoven.
48. Casperina, heb je ook wel eens als je een tijdje niet gegeten hebt, dat je een beetje zo’n hongerig gevoel hebt in je maag. [ja] Heb ik ook! Heb ik ook! Heb je ook dat je je soms best wel goed voelt, soms niet zo, en soms een beetje er tussen in. [ja] Heb ik ook! …Ik heb het idee dat het best wel klikt tussen ons…
49. Mijn vriendin heeft me bedrogen. Vorige week vertelde ze dat ze was vreemdgegaan… maar ja, dat blijkt dan helemaal niet waar te zijn.
50. Mijn buurmeisje die is echt model, hé. Die heeft ook op de voorpagina van de Veronica gids gestaan. Die is echt mooi, maar ontzettend simpel. Die is echt, ja, heel… Nou weet ik wel, dat moet ook simpel zijn. Zo staat het ook in het woordenboek. Bij model: “Vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid.”
51. Alle gekheid op een stokje, of zo, moet je dadelijk maar even kijken.

President Obama hield in de Universiteit van Caïro (Egypte) een belangwekkende toespraak over de relatie tussen de Verenigde Staten van Amerika en Moslims wereldwijd.

Dit is het tweede deel van mijn post over de zanger van de rockgroep U2 – Bono – en zijn toespraak in 2006 tot leiders van de Amerikaanse regering en allerlei soorten geestelijke leiders uit Amerika. In het eerste deel kwamen Bono’s woorden over zijn geloofsontwikkeling en zijn benadering van de aanwezigen als een oud testamentisch profeet ter sprake.

In dit tweede deel komen we bij Bono’s visie op God, de armen en rechtvaardigheid. Bono wijst op de overeenkomsten tussen de drie grootste godsdiensten van Amerika: Islam, jodendom, christendom.

Check Judaism. Check Islam. Check pretty much anyone. I mean, God may well be with us in our mansions on the hill. I hope so. He may well be with us in all manner of controversial stuff. Maybe, maybe not. But the one thing we can all agree — all faiths, all ideologies — is that God is with the vulnerable and poor.

God is in the slums, in the cardboard boxes where the poor play house. God is in the silence of a mother who has infected her child with a virus that will end both their lives. God is in the cries heard under the rubble of war. God is in the debris of wasted opportunity and lives, and God is with us if we are with them.

“If you remove the yoke from your midst, the pointing of the finger and the speaking of wickedness, and if you give yourself to the hungry and satisfy the desire of the afflicted, then your light will rise in darkness and your gloom will become like midday and the Lord will continually guide you and satisfy your desire even in scorched places.”

It’s not a coincidence that in the Scriptures, poverty is mentioned more than 2,100 times. It’s not an accident. That’s a lot of air time. You know, the only time Jesus Christ is judgmental is on the subject of the poor. “As you have done it unto the least of these my brethren, you have done it unto me.” [I] believe that’s Matthew 25:40. (See, I’ve been doing my homework.)

As I say, good news to the poor.

Dit zijn toch hele profetische woorden tot de machtigsten de aarde! En niet alleen de Amerikaanse regeringsleiders, maar ook de geestelijke leiders die met hun boeken en conferenties vanuit hun rijke land over de hele wereld enorme invloed hebben.

Bono komt dan bij het einde van zijn toespraak en legt het verschil tussen liefdadigheid en rechtvaardigheid uit.

And finally, getting to higher levels, higher callings: This is not about charity in the end, is it? It’s about justice. The good news yet to come. I just want to repeat that: This is not about charity, it’s about justice. And that’s too bad. Because we’re good at charity. Americans, Irish people, are good at charity. We like to give, and we give a lot, even those who can’t afford it.

But justice is a higher standard. Africa makes a fool of our idea of justice; it makes a farce of our idea of equality. It mocks our pieties; it doubts our concern, and it questions our commitment. Six and a half thousand Africans are still dying every day of preventable, treatable disease, for lack of drugs we can buy at any drug store. This is not about charity: This is about Justice and Equality.

Because there’s no way we can look at what’s happening in Africa and, if we’re honest, conclude that deep down, we would let it happen anywhere else — if we really accepted that Africans are equal to us.

I say that humbled in the company of a man with an African father.

U2 zanger, Bono, en de (toen nog) senator Barack Obama praten met elkaar tijdens de 'National Prayer Breakfast'. (Photo: Dennis Brack/Getty Images)

Bono doelt hier trouwens op Obama.

Liefdadigheid is leuk, maar Bono is hier over hogere wetten en een hogere roeping dan de Amerikaanse wetten en regering komen praten. De wet – de roeping van rechtvaardigheid en gelijkheid. Dat is andere koek dan alleen wat liefdadigheid. Rechtvaardigheid en gelijkheid bespotten onze geloofsgevoeligheden, ze trekken twijfels bij waar we onze druk om maken en ze zetten vraagtekens achter onze betrokkenheid. Als 6500 Afrikanse per dag sterven vanwege ziekten die makkelijke te behandelen zijn, gaat het niet meer om liefdadigheid, maar om rechtvaardigheid en gelijkheid. Of denken we stiekem toch nog dat zij minder waard zijn dan wij?

Bono vergelijkt de grote aandacht die er was voor de tsunami in Zuid Oost Azië met de bitter weinige aandacht voor evenveel slachtoffers die er elke maand in Afrika vallen. Onnodige slachtoffers, want in tegenstelling tot de tsunami is het mogelijk hier iets aan te doen.

Look what happened in South East Asia with the Tsunami. 150, 000 lives lost to the misnomer of all misnomers, “mother nature.” Well, in Africa, 150,000 lives are lost every month — a tsunami every month. And it’s a completely avoidable catastrophe.

It’s annoying but justice and equality are mates, aren’t they? Justice always wants to hang out with equality. And equality is a real pain in the ass. Seriously.

I mean you think of these Jewish sheep-herders going to meet with the Pharaoh, mud on their shoes, and the Pharaoh goes, “Equal? Equal?” And they say, “Yeah, that’s what it says here in the Book, here. We’re all made in the image of God, sir.” Eventually the Pharaoh says, “Look, I can accept that. I mean, I can accept the Jews — but not the blacks. I mean, not the women. Not the gays. Not the Irish. No way.”

Bono voegt tussen neus en lippen door nog even de vrouwenrechten en de homorechten in zijn toespraak. Daar zal ook niet elke conservatief evangelikale leider in zijn gehoor blij mee geweest zijn. Maar de weg van rechtvaardigheid en gelijkheid, van zorg om de minsten, de laagsten, de armsten, is niet voorbehouden aan één religieuze stroming.

But the reason I’m here, and the reason I keep coming back to Washington, is because this is a town that is proving it can come together on behalf of what the Scriptures call “the least of these.” It’s not a Republican idea. It’s not a Democratic idea. It’s not even, with all due respect, an American idea; nor it is unique to any one faith.

“Do to others as you would have them do to you.” Jesus says that. “Righteousness is this: that one should give away wealth out of love for Him to the near of kin and to the orphans and the needy and the wayfarer and the beggars and for the emancipation of the captives.”

The Koran says that. Thus sayeth the Lord: Bring the homeless poor into the house, when you see the naked, cover him, then your light will break out — then your light will be like the dawn and your recovery will be speedily and spring forth; then the Lord will be your rear guard. The Jewish Scripture says that. It’s Isaiah 58 again.

A number of years ago, I met a wise man who changed my life — in countless ways, big and small. I was always seeking the Lord’s blessing. I — I’d be saying, “Look, I’ve got a new song… Would you look out [for it]. I have a family; I’m going away on tour — please look after them. I have this crazy idea. Could I have a blessing on it.”

And this wise man asked me to stop. He said, “Stop asking God to bless what you’re doing. Get involved in what God is doing — because it’s already blessed. Well, let’s get involved in what God is doing. God, as I say, is always with the poor. That’s what God is doing. That’s what He’s calling us to do.

Ga ik mijn eigen weg of doe ik mee met Gods weg? Bid ik om Gods zegen voor mijn weg, of ga ik op Gods weg, die gezegend is? God is bij de armen, daar is God aan het werk en daar roept God ons te komen.

De profeet Bono heeft gesproken.

De hele toespraak staat, met een heel aantal foto’s, op het blog Speaking the Faith.

Voorafgaand aan zijn presidentschap heeft Obama bij verschillende gelegenheden gesproken over de verhouding tussen geloof en politiek. Behalve een uitzonderlijk intelligente, gebalanceerde en doordachte toespraak Call to Renewal, die specifiek op geloof en politiek inging, heeft hij nog veel meer gesproken over de rol die het geloof in de politiek kan spelen. Hieronder enkele uitspraken die ik ooit van zijn verkiezingswebsite heb gehaald, maar nu op de Barack Obama website staan. Enkelen zijn uit de beroemde Call to Renewal speech en de anderen zijn quotes uit allerlei toespraken.

 - – - – - – - – - – -

• God is constantly present in our lives, and this presence is a source of hope.

 “Hope in the face of difficulty, hope in the face of uncertainty, the audacity of hope: In the end, that is God’s greatest gift to us, the bedrock of this nation, a belief in things not seen, a belief that there are better days ahead.”

– Democratic National Convention Keynote Address.

• Progressives should boldly approach matters of faith and values.

“[I]f we truly hope to speak to people where they’re at – to communicate our hopes and values in a way that’s relevant to their own – then as progressives, we cannot abandon the field of religious discourse…Because when we ignore the debate about what it means to be a good Christian or Muslim or Jew; when we discuss religion only in the negative sense of where or how it should not be practiced, rather than in the positive sense of what it tells us about our obligations towards one another…others will fill the vacuum, those with the most insular views of faith, or those who cynically use religion to justify partisan ends.”

– Call to Renewal Keynote Address

“Our failure as progressives to tap into the moral underpinnings of the nation is not just rhetorical, though. Our fear of getting “preachy” may also lead us to discount the role that values and culture play in addressing some of our most urgent social problems.”

- The Audacity of Hope.

• As Joshua built on the work of Moses, leaders of today – the ‘Joshua Generation’ – must build of the foundation of previous generations to move our nation forward.

 “The final thing that I think the Moses generation teaches us is to remind ourselves that we do what we do because God is with us. You know, when Moses was first called to lead people out to the Promised Land…the Lord said I will be with you. Throw down that rod. Pick it back up. I’ll show you what to do. The same thing happened with the Joshua generation. Joshua said, you know, I’m scared. I’m not sure that I am up to the challenge. The Lord said to him, every place that the sole of your foot will tread upon, I have given you. Be strong and have courage, for I am with you wherever you go. Be strong and have courage. It’s a prayer for a journey. A prayer that kept a woman in her seat when the bus driver told her to get up, a prayer that led nine children through the doors of that Little Rock school, a prayer that carried our brothers and sisters over a bridge right here in Selma, Alabama. Be strong and have courage.”

-Address to Brown Chapel A.M.E. Church, Selma, Alabama, on the Anniversary of Bloody Sunday.

• Faith should not be used as a wedge to divide.

“We think of faith as a source of comfort and understanding but find our expressions of faith sowing division; we believe ourselves to be a tolerant people even as racial, religious, and cultural tensions roil the landscape. And instead of resolving these tensions or mediating these conflicts, our politics fans them, exploits them, and drives us further apart.”

– The Audacity of Hope.

“Well, I say to them tonight, there’s not a liberal America and a conservative America – there’s the United States of America. There’s not a black America and white America and Latino America and Asian America – there’s the United States of America. The pundits like to slice-and-dice our country into Red States and Blue States; Red States for Republicans, Blue States for Democrats. But I’ve got news for them, too. We worship an awesome God in the Blue States, and we don’t like federal agents poking around our libraries in the Red States. We coach Little League in the Blue States and have gay friends in the Red States. There are patriots who opposed the war in Iraq and patriots who supported it. We are one people, all of us pledging allegiance to the stars and stripes, all of us defending the United States of America.”

– Democratic National Convention Keynote Address.

• The separation of church and state is critical and has caused our democracy and religious practices to thrive.

“[Conservative leaders] need to understand the critical role that the separation of church and state has played in preserving not only our democracy, but the robustness of our religious practice. Folks tend to forget that during our founding, it wasn’t the atheists or the civil libertarians who were the most effective champions of the First Amendment. It was the persecuted minorities, it was Baptists like John Leland…It was the forbearers of the evangelicals who were the most adamant about not mingling government with religion, because they did not want state-sponsored religion hindering their ability to practice their faith…”

 – Call to Renewal Keynote Address

• We are a nation of many faiths and of those with no faith at all. The religious practices of all must be respected.

“Given the increasing diversity of America’s population, the dangers of sectarianism have never been greater. Whatever we once were, we are no longer just a Christian nation; we are also a Jewish nation, a Muslim nation, a Buddhist nation, a Hindu nation, and a nation of nonbelievers.”

- Call to Renewal Keynote Address

• Faith is a source of action for justice.

Schilderij van Obama - van website Kerstkaarten-weblog.nl

“Imagine Lincoln’s Second Inaugural Address without reference to “the judgments of the Lord.” Or King’s I Have a Dream speech without references to “all of God’s children.” Their summoning of a higher truth helped inspire what had seemed impossible, and move the nation to embrace a common destiny.”

 – Call to Renewal Keynote Address

“We should never forget that God granted us the power to reason so that we would do His work here on Earth – so that we would use science to cure disease, and heal the sick, and save lives.”

 – World AIDS Day Speech: Race Against Time

“Pastors, friends of mine like Rick Warren and T.D. Jakes, are wielding their enormous influences to confront AIDS, Third World debt relief, and the genocide in Darfur. Religious thinkers and activists like our good friend Jim Wallis and Tony Campolo are lifting up the Biblical injunction to help the poor as a means of mobilizing Christians against budget cuts to social programs and growing inequality…Across the country, individual churches like my own and your own are sponsoring day care programs, building senior centers, helping ex-offenders reclaim their lives, and rebuilding our gulf coast in the aftermath of Hurricane Katrina.”

– Call to Renewal Keynote Address

• Government alone cannot solve all of our problems – we have an individual responsibility to be our brother’s keeper and our sister’s keeper.

“And although government will play a crucial role in bringing about the changes we need, more money and programs alone will not get us where we need to go. Each of us, in our own lives, will have to accept responsibility – for instilling an ethic of achievement in our children, for adapting to a more competitive economy, for strengthening our communities, and sharing some measure of sacrifice. So let us begin. Let us begin this hard work together. Let us transform this nation.”

- Presidential Announcement Speech

 Zie ook mijn andere posts over Obama en geloof. Klik in de rechterkolom bij “Code woorden” op Obama.

Op 13 oktober 2007 verscheen een belangrijk document in de geschiedenis van moslims en christenen. Het heeft in Nederland naar mijn weten weinig aandacht gekregen (update – uiteindelijk is er op 20 mei 2009 een studiedag hierover gehouden), maar in het buitenland werkt het nog steeds door.

Het is een boodschap van 138 moslimse geleerden en leiders naar aanleiding van een controversiële uitspraak van paus Benedictus XVI over de Islam tijdens een lezing aan de Universiteit van Regensburg. Die uitspraak heeft in de islamitische wereld tot veel onrust geleid. Hierop reageerden 38 islamitische leiders met een open brief aan de paus en later werd dit uitgewerkt en uitgebreid tot wat nu ‘A Common Word Between Us and You’ heet.

Dit document is heel bijzonder. Het is geschreven in “the spirit of open intellectual exchange and mutual understanding” – een open intellectuele uitwisseling en gezamenlijke begrip. Ook spreken hier islamitische leiders uit allerlei richtingen met één stem over de betekenis en boodschap van de Islam.

De schrijvers hebben zelf een samenvatting van deze bijzondere boodschap bijgevoegd:

Muslims and Christians together make up well over half of the world’s population. Without peace and justice between these two religious communities, there can be no meaningful peace in the world. The future of the world depends on peace between Muslims and Christians.

The basis for this peace and understanding already exists. It is part of the very foundational principles of both faiths: love of the One God, and love of the neighbour. These principles are found over and over again in the sacred texts of Islam and Christianity. The Unity of God, the necessity of love for Him, and the necessity of love of the neighbour is thus the common ground between Islam and Christianity. The following are only a few examples:

Of God’s Unity, God says in the Holy Qur’an: Say: He is God, the One! / God, the Self-Sufficient Besought of all! (Al-Ikhlas, 112:1-2). Of the necessity of love for God, God says in the Holy Qur’an: So invoke the Name of thy Lord and devote thyself to Him with a complete devotion (Al-Muzzammil, 73:8). Of the necessity of love for the neighbour, the Prophet Muhammad peace be upon him said: “None of you has faith until you love for your neighbour what you love for yourself.”

In the New Testament, Jesus Christ u said: ‘Hear, O Israel, the Lord our God, the Lord is One. /  And you shall love the Lord  your God with all your heart, with all your soul, with all your mind, and with all your strength.’ This is the first commandment. / And the second, like it, is this: ‘You shall love your neighbour as yourself.’ There is no other commandment greater than these.” (Mark 12:29-31)

In the Holy Qur’an, God Most High enjoins Muslims to issue the following call to Christians (and Jews—the People of the Scripture):

Say: O People of the Scripture! Come to a common word between us and you: that we shall worship none but God, and that we shall ascribe no partner unto Him, and that none of us shall take others for lords beside God. And if they turn away, then say: Bear witness that we are they who have surrendered (unto Him). (Aal ‘Imran 3:64)

The words: we shall ascribe no partner unto Him relate to the Unity of God, and the words: worship none but God, relate to being totally devoted to God.  Hence they all relate to the First and Greatest Commandment. According to one of the oldest and most authoritative commentaries on the Holy Qur’an the words: that none of us shall take others for lords beside God, mean ‘that none of us should obey the other in disobedience to what God has commanded’. This relates to the Second Commandment because justice and freedom of religion are a crucial part of love of the neighbour.

Thus in obedience to the Holy Qur’an, we as Muslims invite Christians to come together with us on the basis of what is common to us, which is also what is most essential to our faith and practice: the Two Commandments of love.

And may peace and blessings be upon the Prophet Muhammad

 In the Name of God, the Compassionate, the Merciful,

Er is inderdaad zoveel dat moslims en christenen bindt en de kern van de boodschap van allebei de godsdiensten komt zo sterk overeen. In deze wereld van oorlog, ruzies en scheidingen, is het geweldig dat er ook bruggen worden geslagen en niet alleen naar verschillen, maar juist naar overeenkomsten wordt gezocht.

De oproep tot vrede, recht en vrijheid van godsdienst klinkt duidelijk door in dit document.

Ik ben onder de indruk van de toon en de houding van ‘A Common Word’. Natuurlijk zijn er extremistische, fanatieke en fundamentalistische moslims, maar dat mag toch nooit deze stem onder laten sneeuwen? Dit is ook een kant van de islam en wel een kant die door de eeuwen heen heeft geklonken en nu ook veel aangehangen wordt. Kijk maar eens  naar de lijst van ondertekenaren en nieuwe ondertekenaren.

Ook is het opmerkelijk hoe vaak ze het christelijke nieuwe testament aanhalen. Wie een beetje de islamitische wereld kent, weet dat dit een grote stap is. Dit document is een uitgestoken hand naar de Westerse en christelijke wereld.

De website geeft Joodse reacties en die van christenen weer. Het Vaticaan, Tony Blair, de Chief Rabbis of Israel, Amerikaanse theologische faculteiten, evangelicalen, de Wereldraad van Kerken, de Baptist World Alliance en vele anderen hebben de uitgestoken hand beetgepakt en het document zeer verwelkomd.

Hoewel ik me niet in deze rij kan scharen, verwelkom ik ook dit document van harte. Het is een geweldige stap voorwaarts in de verhouding tussen christenen en moslims en daarmee ook een belangrijke stap voor alle mensen en de hele wereld. Ik kan alleen hopen dat dit document meer aandacht en doorwerking in Nederland zal krijgen.

Voor het hele document en reacties erop zie de speciale website.