Evangelischen ook vrijzinnig

Posted on 4 juni 2009

0


Civis Mundi okt 2007 vrijzinnigheidIn het tijdschrift Civis Mundi – een tijdschrift voor politieke filosofie en cultuur – van oktober 2007 (46e jaargang, nummer 4), gaat het over de “Vrijzinnigheid als modern religieus en politiek alternatief”. Berichten over dit nummer op diverse sites (Nederlands Dagblad, Credible) maakten me erg nieuwsgierig. Er wordt in dit nummer verteld dat de vrijzinnigheid binnen de kerk een steeds kleinere rol heeft. Maar voordat de orthodoxen blij worden – het gaat ook niet zo goed met hen.

R.M. Nepveu schrijft:

“Veel van het vrijzinnig gedachtegoed is inmiddels ook in orthodoxe kring overgenomen, zij het dat de meeste dogmatici hieruit niet de nodige consequenties trekken.” 

Anne van der Meiden gaat nog verder:

“Ik vrees dat de identiteit van de vastgelegde orthodoxie zijn langste tijd heeft gehad. Was die identiteit altijd een samenvallen met erkenning van de ene waarheid en de zekerheid van de leerstelligheden, vooral bij jonge mensen wordt de sociale binding aan de groep, de persoonlijke geraaktheid, de emotie van de beleving hoger gewaardeerd dan de vaste leer.”

Achter “de emotionele evangelische explosies” leeft nog altijd een oude orthodoxie, maar Van der Meiden vermoed dat er veel lippendienst bewezen wordt ter wille van de traditie en de huiselijke harmonie.

“De nieuwe bevindelijkheid van de jongeren strijdt niet met de leer van (hun) de vaderen. Wanneer ze de dertig naderen, zal de uitbundigheid inkrimpen en de bezinning toenemen. Daar ligt volgens mij een cruciaal punt van de kerkgeschiedenis van de komende twintig jaar. Ik merk bij Rooms Katholieken en Protestanten, ook ouderen, dat de vraag hoe zij zich opstellen tegenover de leer der kerk, in toenemende mate oninteressant wordt. Niet meer iets om over te vechten. Maar ook niet iets om strijdlustig vrijzinnig mee af te rekenen. De innerlijke vrijzinnigheid zal diverse gestalten krijgen en daarmee zal de erosie van bestaande kerkverbanden toenemen.”

In het onderzoek ‘Ooit evangelisch’ van Otto de Bruijne, Karin Timmerman en mijzelf (zie mijn bericht daarover) kwam ik opvallend veel van bovengenoemde aspecten tegen. En ook stromingen als de ‘Emerging Church’ gaan met deze beweging mee. Ze zijn daarin voorlopers van een nieuwe wereld. We gaan een andere tijd tegemoet!