Mijn top 10 films – juni 2009

Posted on 19 juni 2009

1


Ik had al een lijstje gemaakt met mijn top 100 aan films. Daarin heb ik al een behoorlijke keuze gemaakt uit alle films die ik ooit gezien heb, maar een top 10 is wel wat spannender. Welke 10 films zijn voor mij de top? Welke doen er echt toe ?

En een belangrijke toevoeging: waarom zitten ze in mijn top 10 ?

 

1. The Lord of the Rings – trilogy

 

lordoftheringsdvdcoverMag ik smokkelen door drie films bij elkaar te gooien? Het boek van J.R.R. Tolkien las ik 20 jaar geleden en dat maakte al enorme indruk. Wat een doordachte fantasiewereld. Er zit zoveel in: vriendschap, strijd tussen goed en kwaad, de aantrekkingskracht van macht, de strijd om het bestaan, de gang van de geschiedenis, solidariteit, etc.

Ik had ook al de tekenfilmversie door Ralph Bakshi (uit 1978) van een deel van het boek gezien en de muziek van Johan de Meij beluisterd. En toen verscheen het eerste deel van de film van regisseur Peter Jackson. Ik was erg benieuwd en het viel niet tegen. Heel anders dan ik het me had voorgesteld, maar het voelde niet vreemd. Een geweldige film.

De verfilming van Tolkien’s boek The Hobbit zal in 2010 verschijnen. Ik kan niet wachten!

 

2. Into the Wild

 

into-wild-dvd-coverHier ook weer het boek van Jon Krakauer voorafgaand aan de film gelezen. En weer werd ik niet teleurgesteld. Boek en film sluiten goed bij elkaar aan en verhelderen elkaar. Het boek is ook na het zien van de film nog meer dan de moeite waard en na het lezen van het boek is de film een aanrader. Een jongen op de vlucht voor familie, de maatschappij, zichzelf en daarbij lak heeft aan de grote krachten in onze samenleving: geld, macht, sex. Christopher McCandless is een seculiere reizende monnik die in boeken, natuur en soms medemensen prachtige dingen ontdekt. Ontroerend mooi worden mensen die Chris op zijn weg tegenkomt neergezet. Aan de ene kant is het een aanklacht tegen de mensheid, aan de andere kant krijg je een prachtige kant van de mensheid te zien. Vooral dat laatste is overheersend.

Ik vind het ook bijzonder dat de familie zowel aan het boek als de film hebben meegewerkt en dat getuigt van veel moed, openheid en eerlijkheid. De filmmuziek is ook geweldig mooi! Zie mijn blog ‘Muziek met Pit’ onder Eddie Vedder. Zie mijn blog ‘Boeken met Pit’ voor een bespreking van het boek van Krakauer.

 

3. Munich

 

munich_dvd coverDeze film van Steven Spielberg begint met de aanvallen op Joodse sporters tijdens de Olympische Spelen van 1972. Vervolgens wordt een Israëlische geheime actie gevolgd om wraak te nemen. De film is een onhutsend en ontmaskerend beeld van terreur en anti-terreur. Een diep-psychologisch inzicht in mensen, angsten, wraak, haat en de gevolgen daarvan.

Vooral de slotscene is heel indrukwekkend. Op een bijzonder subtiele wijze wordt er een link gelegd naar de actualiteit. De film is niet zonder controverse, want niet iedereen wil geloven dat Israel achter de aanslagen op de terroristen zat. Maar Spielberg – zelf een Jood – deinst er niet voor terug.

 

4. The Killing Fields

 

TheKillingFields dvd coverMocht je na Into the Wild enig vertrouwen in de mensheid hebben gekregen, dan ontneemt deze film je dat meteen weer. De Amerikaanse bommenwerpers die tijdens de Vietnam oorlog per ongeluk bommen op stadswijken in Cambodja lieten vallen, de schrik en gruwel van bomaanslagen en vooral de atheïstisch-communistische revolutie van de Rode Khmer laten zien waar wij mensen toe in staat zijn. Tijdens de communistische revolutie wilde de dictator Pol Pot dat Cambodja terug zou keren naar wat hij ‘het jaar 0’ noemde – terug naar een boerencultuur. Honderdduizenden mensen van het eigen volk werden afgemaakt omdat ze een bril droegen, geen eelt op de handen hadden of bekend stonden als intellectuelen of westers georiënteerd.

De film volgt een Amerikaanse journalist en zijn Cambodjaanse medewerker. Hun vriendschap door deze verschrikkelijke tijden heen is ontroerend. Veel beelden zijn gruwelijk, maar laten nog niet half zien wat er echt gebeurd is. Geen leuke film, maar het doet je ogen wel open voor het lijden in deze wereld en dat van de Cambodjanen in het bijzonder. De filmmuziek van Mike Oldfield is prachtig.

Dat deze film mij zo aangrijpt zal ook wel te maken hebben met mijn verblijf in Laos (buurland van Cambodja) waar soortgelijke gebeurtenissen plaatsvonden – alleen niet zo grootschalig. De hele sfeer van de film brengt veel herinneringen boven. Ook is het ‘hotel van Phnom Phen’ uit de film een hotel die mij uit verblijven in Hua Hin (Thailand) bekend is. Het vroegere Railway Hotel – nu Sofitel Central – in Hua Hin werd namelijk gebruikt voor de filmopnamen. Deze persoonlijke binding kleurt misschien mijn oordeel, maar de film blijft volgens mij desondanks overeind.

 

5. The Mission

 

missionDVDcoverIn het Zuid Amerika van de 17e en 18e eeuw werkten verschillende Katholieke orden onder de Indiaanse volken om hen het evangelie te vertellen, ‘beschaving’ bij te brengen en hen te beschermen tegen slavernij. Vooral de Jezuïeten hadden veel succes met hun werk onder de Guaraní Indianen. Omstreeks 1752 werd er een verdrag tussen de Kerk en de Spaanse kroon gesloten en moesten de orden stoppen met hun werk. De indianen waren toch geen volwaardige mensen en de slavernij bracht veel geld op. De Guaraní en de Jezuïeten legden zich niet bij dit besluit neer en ontketenden een kortdurende rebellie.

De film ‘The Mission’ gebruikt deze gegevens voor een film over economische belangen en machtsstrijd in de kerk. Twee monniken met een hele verschillende achtergrond (de één is een bekeerde slavendrijver) komen op voor de Guaraní en pakken de strijd aan — elk op hun eigen manier. De film is alleen al de moeite meer dan waard vanwege de ongekend mooie filmmuziek van Ennio Morricone.

 

6. Naked Gun trilogy

 

nakedgun_dvd_coverHoeveel absurdisme en humor kun je in een (of eigenlijk drie) films stoppen? Allerlei andere films worden op de hak genomen. Er gebeurt in bijna elke scene heel veel tegelijk: je moet op de achtergrond letten, op de voorgrond, op de tekst. En je moet je films kennen om alle grappen te snappen en te zien. Allerlei uitspraken worden letterlijk opgevat of verdraaid, er zijn vele subtiele hints en niet zo subtiele verwijzingen en de film staat bol van de clichés die vervolgens weer keihard onderuit gehaald worden. Je wordt ook continu op het verkeerde been gezet. Dit genre heeft wel iets weg van het cabaret van Herman Finkers.

Volgens een andere komiek Rowan Atkinson lag je alleen maar om datgene waar je bang voor bent. Als je bang bent voor het absurde in het leven, dan kun je hier beslist erg lachen! Topkwaliteit aan humor.

 

7. Plains, Tranes and Automobiles

 

PlanesTrainsAndAutomobilesDVDTwee grote komieken, John Candy (in zijn laatste grote film, voordat hij plotseling op 43 jarige leeftijd overleed) en Steve Martin, spelen de hoofdrol in deze film. Ze zijn aan elkaar overgeleverd als ze vlak voor Thanksgiving (samen met Kerst dé Amerikaanse feestdag om bij je familie te zijn) per vliegtuig naar huis willen, maar alle vluchten vanwege het slechte weer geannuleerd worden. Noodgedwongen reizen ze samen – of komen elkaar onderweg telkens weer tegen.

De zure en gestresste advertentieman Neal Page (Martin) en de goedlachse verkoper Del Griffith (Candy) zijn een uitzonderlijk duo. De film is geweldig in z’n humor en menselijkheid. Ik heb zelden een humoristische film gezien die je zo bij de goede en belangrijke dingen in het leven bepaald. Een klassieker.

 

8. Koyaanisqatsi

 

koyaanisqatsi dvd coverDeze film is niet voor iedereen. Het is eigenlijk een videoclip van anderhalf uur op muziek van minimal componist Philip Glass. Bijna zonder gesproken tekst zien we alleen beelden in verschillende snelheden en vanuit verschillende hoeken langskomen. Langzaam vertellen ze het verhaal van oude profetieën uit de Indiaanse Hopi-cultuur die in onze moderne maatschappij bewaarheid lijken te worden. Hypnotiserend, meditatief, vernieuwend – zo is deze film. Als je stil kunt zitten, van nadenken houdt en niet bang bent voor moderne klassieke muziek is dit beslist een aanrader. Het heeft mijn kijk op de wereld veranderd.

Er zijn ook twee vervolgfilms verschenen: Powaqqatsi en Naqoyqatsi.

Zie ook mijn bericht over deze film ‘Ons leven is uit balans – Koyaanisqatsi‘.

 

9. The Truman Show

 

the truman show dvd coverJim Carrey speelt hier een uitzonderlijke rol als hoofdrolspeler van een tv-serie waarbij hij zelf niet weet dat hij de hoofdrolspeler is. Van zijn jongste jaren af is alles zo opgezet dat hij een eiland bij de kust van Amerika niet zal verlaten. Het eiland is eigenlijk één grote filmset. Hij groeit op temidden van acteurs, van wie hij niet weet dat het acteurs zijn.

Haarfijn brengt deze film de moderne televisiewereld, het verschil tussen schijn en werkelijkheid, de machtsmisbruik en de grenzen daarvan in beeld. De ontroerende beelden en de prachtige muziek van Philip Glass maken deze film tot een juweel.

Je zou naar aanleiding van deze film ook een goed gesprek over godsbeelden kunnen houden. Iets of Iemand die alles onder controle houdt en je doet spelen in een aards theater? Hmmm.

 

10. O Brother, Where Art Thou?

 

obrotherwhereartthoudvdcoverDe gebroeders Coen hebben hier een tragisch-komisch film van formaat afgeleverd. De Odyssee – het klassieke Griekse verhaal van de schrijver Homerus – wordt overgezet naar de Verenigde Staten en wel het Mississippi van rond 1920. Drie gevangen ontsnappen en gaan op zoek naar een schat. Ze komen tijdens hun zoektocht allerlei moeilijkheden en verleidingen tegen die ontleend zijn aan Homerus’ werk en daarmee beleven ze de hoogten en diepten van die periode in Amerika. Geloof, slavernij, muziek, racisme, ijdelheid, geldzucht, relationele problemen, politieke propaganda, roem, straf – de film zit boordevol thema’s en onderwerpen.

Waarom is deze film een genot voor mijn oog en oor?

»  George Clooney schittert in zijn rol. Met de acteurs Tim Blake Nelson en John Turturro vormt hij een geweldig trio ;
»  de bluegrass- en hillbillymuziek is aanstekelijk (won een Grammy Award) ; 
»  de komische wendingen ;
»  subtiele verwijzingen ;
»  ijzersterke teksten ;
»  de mooie – en passende – kleuren waaruit de beelden zijn opgemaakt ;
»  prachtige locaties ;
»  de bijzondere figuren in de film: een blinde voorspeller, de duivel die zielen koopt voor muziektalent en roem, de Baptisten die een doopdienst houden, de bedreiging van kwaad in vele gedaanten (bankrover, ‘cycloop’ – eenoog, een boevenjagende sheriff als ‘de duivel’, Ku Klux Klan, etc), de Sirenen en dan natuurlijk de vrouw van Ulysses Everett McGillen, die alles uiteindelijk terugbrengt tot aardse proporties…

 

Net niet gehaald:

 

  • Castaway met Tom Hanks in een schitterende rol, bijzonder verhaal en een boeiende film die eigenlijk alleen over een man op een onbewoond eiland gaat. Een prestatie van formaat.
  • De tv-serie Into the West voldoet niet helemaal aan de categorie “film”, maar de zes delen zijn eigenlijk stuk voor stuk films van formaat. Twee families – de één blank, de ander Indiaan – worden gevolgd tijdens een lange periode van de trek naar het Wilde Westen tot aan de treinverbinding tussen de Oost- en Westkust. De Indiaanse cultuur, de tragiek van culturele misverstanden, de blanke (Westerse)  culturele en religieuze hoogmoed komen allemaal pijnlijk aan bod. Maar tegelijkertijd krijgen we een bijzonder inkijk in het leven en de religie van de Indianen en in de durf en ontberingen van de blanke pioniers. Beslist een aanrader.
  • Een BBC-film Space Odyssey (twee delen) die gaat over een bemande reis in de nabije toekomst naar de planeten van ons zonnestelsel. Bijzonder verfilmd, sterk verhaal, unieke beelden.

Vergelijk ook de top 250 van IMDb (Internet Movie Database) – gebruikers.

Het was wel even apart toen ik bedacht hoeveel films ik al gezien heb. Ik kan moeiteloos een top 100 eruit samenstellen en dan zijn er nog zoveel films die ik wel gezien heb (soms zelfs vele keren), maar de top 100 niet halen…