Ik hoor Michael Jackson’s stem

Posted on 1 juli 2009

5


michael-jackson

Michael Jackson is overleden. Iemand die ik van mijn eerste popdagen af ken, veelvuldig heb beluisterd en bekeken, dansjes heb nagedaan, is plotseling gestorven. Schokkend en triest voor zijn familie en daarnaast voor miljoenen fans wereldwijd. Zijn dans, muziek en historische videoclips blijven bewaard. Van dat laatste is ‘Thriller’ natuurlijk fenomenaal, maar hij heeft zoveel bijzondere clips gemaakt. Ik denk dat één nummer en video, meer nog dan de anderen, iets over Michael Jackson zegt. En daarin hoor ik zijn stem klinken – op meerdere manieren.

tekst

What about sunrise? What about rain? What about all the things that you said we were to gain? What about killing fields? Is there a time? What about all the things that you said was yours and mine…? Did you ever stop to notice all the blood we’ve shed before? Did you ever stop to notice this crying earth, this weeping shore?

What have we done to the world? Look what we’ve done! What about all the peace that you pledge your only son…? What about flowering fields? Is there a time? What about all the dreams that you said was yours and mine…? Did you ever stop to notice all the children dead from war? Did you ever stop to notice this crying earth, this weeping shore?

I used to dream. I used to glance beyond the stars. Now I don’t know where we are, although I know we’ve drifted far…

In the background: What about us?
Hey, what about yesterday? The heavens are falling down, I can’t even breathe! What about Africans? … What about nature’s worth? It’s our planet’s womb! What about animals? We’ve turned kingdoms to dust! What about elephants? Have we lost their trust?  What about crying whales? We’re ravaging the seas! What about forest trails? Burnt despite our pleas! What about the holy land? Torn apart by creed? What about the common man? Can’t we set him free? What about children dying? Can’t you hear them cry? Where did we go wrong? Someone tell me why! …  What about death again? Do we give a damn?

Geloofde Michael Jackson in sprookjes?

Michael Jackson Neverland

De ingang tot zijn landgoed Neverland. De naam is afkomstig uit het verhaal van Peter Pan.

Is deze videoclip niet te sentimenteel, te emotioneel, te naïef? Alles (nou ja, bijna alles) komt weer goed: gekapte bomen gaan weer rechtop staan, vervuiling keert terug in de schoorstenen van fabrieken, een tank en soldaten worden weggeblazen door de wind en zelfs iemand die doodgeschoten is, opent weer zijn ogen !

Is dat niet onrealistisch? Is deze clip een verlengstuk van de sprookjeswereld die Michael Jackson voor zichzelf geschapen had? Hij heeft vaak idealistische muziek geschreven: We Are The World, Black and White, Heal the World, Man in the Mirror, Beat It, They Don’t Really Care About Us, etc. Zijn die idealistische clips niet stuk voor stuk exponenten van een Amerikaanse cultuur die een voorkeur heeft voor ‘happy endings’ en alles-komt-eens-goed-toekomstdromen? 

Misschien, misschien niet.

Wat gebeurt er eigenlijk in deze clip?

Het probleem is niet dat de slechte zaken in deze clip verzwegen worden. De tekst van het lied gaat zelfs niet verder dan het stellen van vragen over wat er fout gaat. En de clip confronteert ons keihard met de dingen die verkeerd gaan in onze wereld. Er worden daarvoor emotionele – aangrijpende – beelden gebruikt: de dode olifant met een dood kleintje ernaast, de vader die in de resten van een kapot huis het fietsje van zijn dochtertje ziet en zich goede tijden herinnert (Kosovo? dat speelde toen toch?). We zien het zoals het is — daar ligt het probleem niet. Het probleem is dat het in de clip zo wonderlijk goed komt – dat er een happy ending is.

Maar wacht eens even – hebben de Amerikanen wel een patent op happy endings? Hebben we niet allemaal een voorkeur voor een het-komt-eens-goed  verhaal ? Als ik zie hoeveel mensen in reacties op YouTube zeggen dat Michael Jackson het nu beter heeft – en dat zijn mensen uit allerlei delen van de wereld – dan is er een algemeen menselijke hoop dat het eens beter zal worden. Als die betere wereld hier niet is, dan wel in een volgend leven. Dromen we niet allemaal van die betere wereld waar deze clip ons op wijst?

Michael Jackson en Mandela

In 1999 ontving Michael Jackson een Lifetime Achievement Award uit handen van Nelson Mandela.

Wat ik juist in de clip heel opvallend vind, is dat het anders wordt zodra Michael Jackson – en met hem vele achtergrond stemmen – vragen gaan stellen. Dan komt er verandering! Dan gaat de wind over de aarde waaien en blaast alles goed.

Verhalen uit de bijbel spreken ook over de wind als een symbool van de heilige Geest van God. Die Geest vernieuwt de aarde en zal eens alles weer heel maken. Sluit deze clip bij die bijbelse beeldspraak aan?

Dit is wat er volgens mij in deze clip gebeurt: 

Als we vragen gaan stellen, als we gaan beseffen dat het zo niet verder kan, als we ons gaan voorstellen dat het anders kan, dan… dan begint er iets te veranderen. Toch?

Oordeel, spot en beschuldigingen

Er klinken ook andere stemmen dan de stem van de ‘Koning van de pop’. Sommige stemmen roepen: pedofilie! Sommige stemmen spotten om de veranderingen aan zijn uiterlijk, aan zijn levensstijl en excentriek gedrag. Voor de rechter is hij vrijgesproken van de aanklachten en degene die hem beschuldigden hebben bekend dat het hen om het geld te doen was. (Zie hier voor meer info). Ook op YouTube zijn er mensen die na zijn dood nog van alles over hem moeten zeggen:

To hell with Michael Jackson! He was a sick-minded child molester who fell deep in to depression and dependency on heavy pharmaceuticals because he could no longer live or cope with the amount of times he slept naked with little children. Creating the moonwalk does NOT provide justification for child molestation, sorry.

Malaysia Obit Michael Jackson Reax

In Maleisië, in de schaduw van de Petronas Towers, vult het overlijdensbericht van Michael Jackson de voorpagina.

Is dit provocerend bedoeld? Gebrek aan aandacht? Uit frustratie? Zelf slachtoffer geweest? Wie zal het zeggen? Maar waarom toch zo’n hard oordeel als je hem – naar alle waarschijnlijkheid – absoluut niet kende? Zoveel mensen wisten van alles over hem te vertellen: hoe gek hij was, hoe hij zich continu liet ‘verbouwen’ en vooral waarom hij dat deed. Als hij uitlegde dat hij een ziekte had, geloofden ze dat vervolgens ook niet. Maar wie weet er echt wat hij had en wat zijn motieven waren? De keer dat hij z’n baby over een balkon laat bungelen is natuurlijk onverantwoord, maar zijn alle mensen dan zelf zo verantwoord bezig dat ze een oordeel over hem kunnen vellen? Hij strooide met geld, maar welke snel rijk geworden miljonairs kennen niet problemen om goed met geld om te gaan?

Waarom moeten we toch zo over andere mensen oordelen? Michael Jackson was geen heilige, maar veel van zijn goede werk voor kinderen wereldwijd is nooit zo onder de aandacht gekomen. En blijkbaar heeft hij miljoenen geïnspireerd. Als je naar de reacties bij zijn clips op YouTube kijkt, is er een continue stroom van dankbetuigingen van mensen wereldwijd. Elke seconde reageert er wel iemand op één van zijn clips en dat gaat al dagen zo door.

De meeste critische stemmen zijn nu verstomd. Hij was ook maar een mens, blijkt wel. Net zo afhankelijk van medicijnen als de meeste Westerlingen en net zo sterfelijk als iedereen.

De stem van Michael Jackson

Ik heb nu genoeg aan zijn stem – die stem klinkt in zijn muziek, in zijn teksten, in zijn videoclips. Die stem klinkt ook nog op een andere manier – namelijk in een sentimenteel, naïef nummer als ‘Earth song’ dat mij toch tot denken en actie aanzet.

Zoals iemand op YouTube bij ‘Earth Song’ als reactie plaatste:

RIP MJ. We will change.

Die persoon heeft blijkbaar ook Michael Jackson’s stem gehoord.

Delen zijn overgenomen van mijn muziekblog ‘Muziek met Pit’.